-
ئون ئىككى مۇقامنىڭ سوتۇق ۋە شۆبە ناملىرنىڭ شەرھى
تۇرسۇنجان ساۋۇت ئۇدمىش
ئۇيغۇر كىلاسسىك « ئون ئىككى مۇقام » ى __ سەنئەت خۇمار ئۇيغۇر خەلقىنىڭ بىباھا سەنئەت خەزىنىسى ۋە سەنئەت قامۇسى . ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئۇزاق ئەسىرلىك... -
تارىخىي ھۆججەت : 8 ئۇيغۇر تارخانبەگنىڭ ۋەتەنپەرۋەرلىك مۇراجەتنامىسى
شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئارخىپخانىدا 1929－يىلى ئۇيغۇر يۇرتىدىكى 8 ئۇيغۇر تارخانبەگنىڭ نەنجىڭ ئاۋام ھۆكۈمىتىگە ( 国民政府 ) يوللىغان<< ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەتەنپ... -
ئېلىخانىلار دەۋرىدىكى ئۇيغۇرلار
ئېلىخانىلار دۆلىتى ( 1388 - 1258 ) چىڭگىزخاننىڭ ئوغلى تولۇينىڭ ئوغلى ھىلاكۇ ( 1259 - 1265 - يىللىرى تەختتە ئولتۇرغان ) غا سۇيۇرغال قىلىنغان تېرىتورىيە بولۇپ، 1258 - يىلى مۇڭغۇل قوشۇن... -
قەدىمقى دەۋىردىكى مەشھۇر ئۇيغۇر سودا بازارلىرى
داۋۇت ساۋۇت
خەن، تاڭ سۇلالىلىرى دەۋرىدىكى غەربىي يۇرت ئىقتىساد ۋە مەدىنىيەت جەھەتتە تەرەققىي قىلغان، ئىچكى-تاشقى سودىسى گۇلەنگەن بىر باسقۇچقا قەدەم باسقان. بۇ دەۋىردىكى ئىقتىسادىي تە... -
ئىراق ۋە خۇراساننىڭ ۋالىسى_ئۇيغۇر كىشى كورگىسكورگىس ۋە ئارغۇن لار ئىراق-ئەجەم ۋە خۇراساننى باشقۇرىۋاتقان دەۋىردە، ئۇ يەردە خەلق باشقۇرۇش سىياسى ئورگانلىرىنىڭ دەسلەپكى ئەندىزىسى شەكىللىنىشكە باشلىدى.1231-يىلى،جورماخان غەربى-شىمالدا جالالىدى...
-
40- يىللاردا شىنجاڭ ئاسمىنىنى قارا بۇلۇتلار قاپلاپ تۇمانلار بېسىشقا باشلىدى. ھاۋارايىدا ئۇشتۇمتۇت ئۆزگىرىش بولغىنىدەك كۈتۈلمىگەن بىر ۋاقىتتا پەيدا بولغان قارا تۇمان پۈتۈن يەر- جاھاننى قاپلاپ، شىنجاڭدىكى ھەر مىللەت خەلقىنىڭ تىنچ ھاياتىنى ئېغىر بۇزغۇنچىلىققا ئۇچراتتى. ھەممىلا يەرنى ۋەھىمە قاپلىدى، ئاق تېرورلۇق ئەۋج ئېلىپ ھەر مىللەت، ھەر ساھە زاتلىرى ۋە زىيالىيلىرى ئوخشاش بولمىغان دەرىجىدە زىيانكەشلىكلەرگە ئۇچرىدى.
-
1929 - يىلدىن 1930 - يىل قىشقىچە ئۇ « ما جۇڭيىڭ » ئۇ يەنە بىر قېتىم مەغلوبىيەتكە ئۇچرىغاندىن كىيىن، خۇددى كۆچمە قاراقچىدەك نىڭشا رايونىدا ئېقىپ يۈرۈپ پاراكەندىچىلىك سەپ يۈرگەن. دەل شۇ پەيتتە، گەنسۇ ئۆلكىسىنىڭ باشلىقى ليۇ يۈفىن ما جۇڭيىڭنىڭ يەنە توپىلاڭ كۆتۈرۈشتەك قىلمىشىغا جازا بولسۇن ئۈچۈن، ئۇنىڭ دادىسىغا ئۆلۈم جازاسى ھۆكۈم قىلغان. بۇ ئىش ما جۇڭيىڭ نى غەزەپكە كەلتۈرۈپ ئۇنىڭ خەنزۇ لارغا بولغان ئۆچمەنلىگىنى تېخىمۇ چوڭقۇرلاشتۇرىۋەتكەن.
-
ياڭ زېڭشىن 1928 - يىلى 7 - ئىيۇل سۈيىقەست بىلەن ئۆلتۈرۈلگەندىن كىيىن، شىنجاڭنىڭ ۋەزىيىتى تېخىمۇ قالايماقانلىشىپ كەتتى. ئۇنىڭ ئورنىغا تەيىنلەنگەن جىن شۇرىن گەنسۇلۇق بىر تۆۋەن تەبىقىدىن كىلىپ چىققان كىشى بولۇپ، ئۇ باشتىلا مەسئۇلىيىتى زور بولغان بۇنداق ۋەزىپىنى ئۈستىگە ئېلىشقا تامامەن لايىق ئەمەسلىكىنى چاندۇرۇپ قويغان ئىدى.
-
نۇزۇگۈم ياتقان ئۆڭكۇر ئاپتۇرى: تورغان توختەم
يەنە باھار كېلىشى بىلەن كەتمەن تېغىنىڭ باغرىدىكى قىشچە ئاق قارغا پۈركىنىپ ياتقان يەرلەر يېشىل كىمخابقا ئورىنىپ ئويغىنىشقا باشلىدى. پىيازلىق ساينىڭ ئەتراپىدا ئېچىلغان لەيلىقازاق، چۇغلۇق ۋە باشقا گۈ... -
تەكلىماكان ھەققىدە رىۋايەت « پەرھات ئۆستىڭى » بىر قانچە تارماق ئېقىنلار بىلەن قوشۇلۇپ ، ناھايىتى ئۇلۇغ سۇ ھاسىل قىپتۇ. شۇنىڭ بىلەن بۇ چوڭ دەريا ئېقىننى بويلاپ چەكسىز كەتكەن ئورمانلار، چىمەنزار يايلاقلار، سۈپسۈزۈك كۆللەر بارلىققا كەپتۇ...
-
ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﻪﻧﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻰ
ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﻪ ﻗﻪﺩﯨﻤﻜﻰ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﯞﻩﺳﯩﻘﯩﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﻪﺗﻘﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﺸﺘﺎ ﺯﻭﺭ ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯧﺮﯨﺸﻜﻪﻥ ﺩﯙﻟﻪﺗﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﻯ . ﺑﯘ ﺩﯙﻟﻪﺗﺘﯩﻚ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺳﻠﯩﻖ ﻳﺎﭘﻮﻧﯩﻴﯩﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﯨﻜﻰ ﺷﻪﺭﻗﯩﻲ ﺩﯦﯖﯩﺰ ﺗﻪﺗﻘﯩﻘﺎﺗﻰ ﺋﻪﻧﺌﻪﻧﯩﺴﯩﻨﻰ ﺋﺎﺳﺎﺱ ﻗﯩﻠﯩﺶ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﻮﺗﺎﻧ... -
ﺋﯘﻳﻐﯘﺭﻻﺭﻧﯩﯔ ﺩﯗﻧﻴﺎﯞﻯ ﻛﻪﺷﭙﯩﻴﺎﺗﻰ......
ئۇيغۇرلار نەچچە ئەسىرلەردىن تارتىپ ھازىرغا قەدەر ياشاپ كېلىۋاتقان ئوتتۇرا ئاسىيا،موڭغۇلىيە يايلاقلىرى ۋە شىنجاڭ رايونىدا شانلىق ھايات مۇساپىس... -
مۆجىزە _ ئۇيغۇر كارىزى
كارىز ئونلىغان ، يۈزلىگەن يەر ئاستى سۇ قۇدۇقلىرىنىڭ ئۆزئارا تۇتاشتۇرىلىشلىرىدىن ياسالغان يەر ئاستى سۈيىنى يەر ئۈستىگە باشلايدىغان ئاجايىپ مۆجۈزىلىك يەر ئاستى قۇرۇلىشى
ئۇزاق زامانلار ... -
تۇرۇك دۇنياسى خەرىتىسى
-
ئۇيغۇرلاردا ئوقياچىلىق مەدەنىيىتى ئوقيا_يىراق تاش قۇراللار دەۋرى ۋەئىپتىدائىي جەمئىيەتتىن تارتىپلار ئەجدادلىرىمىزنىڭ تۇرمۇش ۋە باشقا ئجدىمائىي پائالىيەتلىرىدە كەڭ قوللىنىدىغان ،تۈزۈلۈشى ئاددى، ئشلىتىلىشكە قۇلاي ۋە ئاڭ ئۈنۈمداتلىققا ئىگە ئىشلەچىقىرىش ھە...
